Doktor Dąbrowski ze WSIiZ na sympozjum filozoficznym

DSC_7627

„Krnąbrne dzieci filozofii: neutralizować czy naturalizować” to tytuł sympozjum naukowego, które zostało zorganizowane 26 lutego na Uniwersytecie Rzeszowskim. Wśród zaproszonych panelistów pojawił się także doktor Andrzej Dąbrowski z Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.

- Dobrze, że spotykają się w tym miejscu humaniści, bo można odnieść wrażenie spychania humanistyki na margines obszaru nauk – rozpoczął spotkanie profesor Sylwester Czopek, pełniący obowiązki rektora Uniwersytetu Rzeszowskiego – A przecież siła naszego Uniwersytetu, siła polskiej nauki tkwi właśnie w humanistyce.

Po krótkim wystąpieniu rektora nastąpiła część właściwa sympozjum, czyli rozważania na temat filozofii naturalistycznej oraz antynaturalistycznej. Pierwszy zabrał głos profesor Andrzej Zachariasz (Uniwersytet Rzeszowski) – a tematem jego wystąpienia było: „Rozdroża filozofii: naturalizm – (a) antynaturalizm”.

- Pewnego dnia spotkało się dwóch wielkich filozofów: Heidegger oraz ojciec Krąpiec. Ten drugi pyta pierwszego: co sądzisz o Bogu? Na co Heidegger odpowiedział: czego się napijemy? Kawy czy herbaty? – mówił prof. Zachariasz. – Niemiecki myśliciel w taki sposób chciał przekazać, że w filozofii skończył się czas wielkich pytań, a powinno się zająć codziennością.

Profesor Zachariasz przedstawił także ogólny zarys filozofii naturalistycznej, zauważając, że jest to nowa nazwa dla materializmu. Wyjaśnił, że naturalizm bardzo mocno opiera się na naukach, przez co nie może pozwolić sobie na autonomię. Nie ukrywał też pewnego sceptycyzmu wobec tego prądu myślowego, twierdząc, że doprowadzi on do rozpłynięcia się filozofii w naukach szczegółowych.

Następnie wystąpił profesor Cezary Mordka (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej) stojąc w fundamentalnej kwestii w opozycji do profesora Zachariasza – twierdził bowiem, że naturalizm jest dobrym rozwiązaniem dla filozofii. Opisał także krótko różne rodzaje naturalizmu: ontologiczny, epistemologiczny, etyczny, społeczny; podkreślając przy tym, że odmian jest jeszcze więcej. Mimo że profesor jest zwolennikiem filozofii naturalistycznej, to przestrzegał przed jej radykalną formą:

- Należy odrzucić naiwny naturalizm, który redukowałby świat do wojny atomów. Miłości nie można zredukować do reakcji chemicznych.

Jaką rolę wobec nauki miałaby według profesora Mordki pełnić filozofia?

- Nauka jest krótkowzroczna: widzi szczegół. Filozofia długowzroczna – trzeba łączyć obie perspektywy.

Kolejnym panelistą był doktor Michał Zembrzuski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), który przedstawił myśl świętego Tomasza z Akwinu w kontekście rozważań nad naturalizmem.

- Tomasz starał się naturalizować – chociaż może nie w naszym współczesnym rozumieniu – naukę Augustyna, która była nie tyle nawet supernaturalistyczna, a raczej supranaturalistyczna – mówi doktor Zembrzuski. – Augustyn rozważał istotę duszy zawsze próbując ją opisywać z perspektywy Boga.

Po trzech wystąpieniach przyszła pora na dyskusję, która niekiedy okazała się ostra, ale merytoryczna. Szczególnie gorąca była wymiana między profesorem Mordką a doktorem Zembrzuskim, którzy stali na zupełnie odmiennych stanowiskach filozoficznych.

Po dyskusji była krótka przerwa kawowa, po której nastąpiła druga część sympozjum. Tym razem głos zabrał doktor Andrzej Dąbrowski (Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie). Wygłosił on referat pt. „Geneza i charakter współczesnego naturalizmu”.

- Wbrew pozorom nie mamy do czynienia z zastojem w filozofii, a z nadmiarem idei – stwierdził doktor Dąbrowski. – Mnóstwo problemów cząstkowych zostało rozwiązanych, także dzięki naturalizmowi. Co prawda dalej nie mamy odpowiedzi na te wielkie pytania filozofii, jak istnienie Boga, ale nie wiadomo czy one w ogóle są do rozwiązania.

Doktor Dąbrowski w swoim wystąpieniu omówił historię oraz scharakteryzował różne rodzaje naturalizmu.

Następnie wystąpił doktor Włodzimierz Zięba (Uniwersytet Rzeszowski) z referatem „Naturalizowanie filozofii: racje i konsekwencje”. Doktor Zięba przedstawił argumenty za naturalizmem, ale także zagrożenia z niego płynące, wielokrotnie odwołując się do refleksji na tym polu innych myślicieli. Nie krył jednak swojego sceptycyzmu w stosunku do tego prądu filozoficznego:

- Naturalizm unicestwia sam siebie, ponieważ przyjmuje zbyt wąski obszar racjonalności.

Przedostatnim panelistą był doktor Paweł Balcerak (Uniwersytet Rzeszowski), który wystąpił z referatem „Rola kognitywistyki w filozofii i filozofii w kognitywistyce”. Wskazał on na praktyczne efekty „współpracy” filozofii z kognitywistyką.

- To filozoficzny namysł nad strukturą myślenia popchnął na przód badania nad sztuczną inteligencją – zauważył doktor Balcerak.

Podkreślił także, że naukowcy zajmujący się naukami szczegółowymi także czasami wchodzą na pole filozofii – jednakże bez odpowiedniego przygotowania wyciągać mogą zbyt pochopne wnioski. Jako przykład posłużyło badanie aktywności mózgu, które neurobiolodzy uznali na dowód, że wolna wola człowieka nie istnieje (jak wykazywało badanie, mózg niejako podejmował decyzję przed uświadomieniem jej sobie przez osobę decydującą) – według doktora Balceraka jest to wniosek nieuprawniony.

Na końcu głos zabrali przedstawiciele Dyskusyjnego Koła Filozoficznego – które było organizatorem tego sympozjum naukowego – doktoranci Uniwersytetu Rzeszowskiego: magister Dawid Krupa oraz magister Magdalena Krzostek. Tematem ich wystąpienia było „Life coaching – naturalizacja czy komercjalizacja filozofii?”.

Po tej części również przyszła kolej na pytania oraz dyskusję. Tym razem – podobnie jak poprzednio – nie zabrakło szermierki słownej między dyskutantami, wymiany poglądów i argumentów, a jednym z tematów sporu była kwestia wolnej woli, o której mówił doktor Balcerak.

Sympozjum zostało zorganizowane przez Dyskusyjne Koło Filozoficzne „Eudemonia” i było moderowane przez studenta Uniwersytetu Rzeszowskiego – Bartłomieja Krzycha, prezesa DKF. Więcej szczegółów na temat koła oraz sympozjum na stronie: dkfeudaimonia.wordpress.com.

Kamil OLECHOWSKI

Zdjęcie: mgr Jadwiga Zydroń

Źródło zdjęcia: ur.edu.pl

PARTNERZY:
Rekrutacja WSIiZ!